Enfeksiyöz Üveitler ve Katarakt: Tedavi Stratejileri ve Güncel Yaklaşımlar

Enfeksiyöz üveit, gözün üveal dokularında mikroorganizmalar tarafından tetiklenen inflamasyonla karakterize olup, hem hastalığın kronik seyri hem de tedavide yaygın kullanılan kortikosteroidler nedeniyle katarakt gelişimi açısından önemli bir risk faktörüdür. Bu derleme, viral, bakteriyel ve parazitik enfeksiyonlara bağlı üveitlerde katarakt cerrahisinin planlanması, uygulanması ve izlenmesi süreçlerine ilişkin güncel yaklaşım ve tedavi stratejilerini kapsamlı şekilde değerlendirmektedir. Üveite bağlı katarakt sıklıkla arka subkapsüler tipte olup, cerrahi öncesinde en az üç aylık inaktif dönem ve aktif enfeksiyonun eradikasyonu temel şarttır. Cerrahi öncesi dönemde etken mikroorganizmaya özgü tedavilerin yanı sıra, perioperatif steroid profilaksisi ile inflamasyon kontrolü sağlanmalıdır. Örneğin, herpes virüslerine bağlı üveitlerde cerrahiyle tetiklenen nüks riskini azaltmak amacıyla antiviral profilaksi önerilmekte; tüberküloz veya sifiliz gibi bakteriyel nedenlerde ise cerrahiden önce mikrobiyal tedavi ve serolojik kontrol zorunludur. Katarakt cerrahisinde fakoemülsifikasyon tercih edilmekte, pupilla sineşilerinin yönetimi ve göz içi mercek seçimi (özellikle hidrofobik akrilik monofokal IOL'ler) cerrahi başarıyı doğrudan etkilemektedir. Postoperatif dönemde, cerrahi stres ve immünsüpresif tedaviler enfeksiyonun reaktivasyonunu tetikleyebileceğinden, etken özgül profilaktik tedavinin devamı kritik önemdedir. Cerrahi sonrası en sık komplikasyonlar arasında üveit nüksü, kistoid maküla ödemi, arka kapsül opasifikasyonu ve glokom yer almaktadır. Literatürde, uygun yönetimle üveitli olguların %70–90’ında 20/40 veya daha iyi görme keskinliği sağlanabildiği bildirilmektedir. Ancak maküla skarı, optik sinir hasarı gibi kalıcı anatomik bozukluklar varsa, cerrahinin görsel faydası sınırlı olabilir. Bu nedenle cerrahi kararı multidisipliner yaklaşımla, hasta eğitimi ve gerçekçi beklenti yönetimiyle verilmelidir. Sonuç olarak, enfeksiyöz üveitli hastalarda katarakt cerrahisi, zorlu ancak dikkatli preoperatif planlama, uygun intraoperatif teknikler ve sıkı postoperatif takip ile görsel rehabilitasyonun etkili bir bileşeni olabilir.